Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, znany jako Święto Pracy, obchodzony jest od 1890 roku. Jego geneza sięga wydarzeń w Chicago z 1886 roku, gdzie podczas protestów robotniczych domagano się wprowadzenia ośmiogodzinnego dnia pracy. W Polsce święto na stałe wpisało się w kalendarz państwowy w 1950 roku jako dzień wolny od pracy.

W realiach PRL obchody miały bardzo konkretny scenariusz. W Iławie przygotowania zaczynały się na długo przed 1 maja – zakłady pracy dekorowały swoje budynki, a na ulicach pojawiały się flagi i transparenty. Przedsiębiorstwa podejmowały także tzw. zobowiązania pierwszomajowe, deklarując dodatkową produkcję czy realizację planów ponad normę.

Same pochody rozpoczynały się najczęściej w godzinach porannych. Z relacji i zdjęć wynika, że zbiórki odbywały się m.in. na stadionie, gdzie wygłaszano pierwsze przemówienia, a z głośników transmitowano wystąpienia partyjnych liderów z Warszawy. Następnie uczestnicy ruszali ulicami miasta.

Jednym z najważniejszych punktów była ulica Kościuszki, gdzie przy budynku ówczesnego urzędu miasta ustawiano trybunę. To tam lokalne władze odbierały pochód – delegacje zakładów pracy, szkół i instytucji przechodziły z transparentami i sztandarami, prezentując swoją obecność.

Z biegiem lat charakter tych wydarzeń stopniowo się zmieniał. Obok oficjalnej części coraz większą rolę zaczynała odgrywać ta mniej formalna – festynowa. Po zakończeniu przemarszu organizowano występy artystyczne, koncerty zespołów ludowych, kiermasze czy pokazy modelarskie. Dla wielu mieszkańców była to okazja do spotkań i spędzenia czasu poza codziennymi obowiązkami.

Nie zmienia to faktu, że dla dużej części uczestników – zwłaszcza młodzieży – udział w pochodzie był raczej koniecznością niż wyborem. Obecność sprawdzano, a nieobecność mogła być zauważona, co sprawiało, że święto miało również wymiar dyscyplinujący. 

Red. kontakt@infoilawa.pl.

Fot. IKC.