To jednak nie koniec zmian. Reforma została rozłożona na kilka lat i obejmuje także nowe podejście do oceniania, większy nacisk na dobrostan uczniów i nauczycieli, zmiany w egzaminach oraz inne rozłożenie godzin lekcyjnych w starszych klasach szkoły podstawowej.

Nowa podstawa programowa. Na początek klasy I i IV

Od września 2026 roku nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego będzie obowiązywała w przedszkolach, natomiast w szkołach podstawowych zmiany rozpoczną się od klas I i IV. W kolejnych latach obejmą następne roczniki.

Jednym z głównych założeń reformy jest odejście od przeładowania programów szczegółowymi treściami. MEN chce, aby uczniowie zapamiętywali mniej informacji, a więcej czasu poświęcali na rozwijanie kompetencji, samodzielne myślenie i praktyczne wykorzystywanie wiedzy. W nowych podstawach większe znaczenie mają mieć doświadczenia edukacyjne, praca zespołowa, projekty i uczenie się poprzez działanie.

Pierwszoklasiści będą mieli 21 godzin zajęć

Zmiana będzie odczuwalna już od pierwszej klasy. Od września 2026 roku uczniowie klas I będą mieli 21 godzin zajęć tygodniowo, czyli o jedną godzinę więcej niż dotychczas.

Nie oznacza to jednak wprowadzenia kolejnego przedmiotu. Dodatkowa godzina ma pomóc w realizacji nowej podstawy programowej i jej założeń.

Przyroda wraca w nowej formule

Duża zmiana czeka uczniów klas IV–VI. Biologia, geografia, chemia i fizyka zostaną połączone w przedmiot „przyroda”.

Przyroda będzie realizowana w wymiarze trzech godzin tygodniowo. Zajęcia mają być organizowane w blokach obejmujących co najmniej dwie godziny. Dzięki temu nauczyciele będą mogli przeznaczać więcej czasu na doświadczenia, obserwacje i zajęcia praktyczne.

To jeden z przykładów zmiany filozofii nauczania. Zamiast wyłącznie przekazywać uczniom wiedzę, szkoła ma dawać im więcej okazji do samodzielnego jej wykorzystania.

Koniec telefonów? Nowe zasady w szkołach podstawowych

Od 1 września 2026 roku w szkołach podstawowych zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.

Zakaz będzie dotyczył również przerw i zajęć organizowanych poza szkołą. Przepisy przewidują jednak wyjątki, m.in. gdy korzystanie z urządzenia jest potrzebne ze względów zdrowotnych albo do prowadzenia zajęć.

Szczegółowe zasady, np. gdzie uczniowie będą przechowywać telefony i jak szkoła będzie egzekwować zakaz, określą statuty poszczególnych szkół. Podczas wycieczek szkoły również będą mogły ustalić własne zasady korzystania z telefonów.

Zmiany obejmą również szkolne stołówki

Ograniczone zostanie smażenie – potrawy smażone będą mogły pojawiać się maksymalnie dwa razy w tygodniu. Od 1 września 2026 roku zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach. Zmiany obejmą zarówno szkolne stołówki, jak i sklepiki oraz automaty z żywnością.

Najważniejsze zmiany

• Mniej cukru i soli – produkty sprzedawane w szkolnych sklepikach i automatach będą musiały spełniać określone limity.
• Koniec większości słodyczy – dozwolona będzie m.in. gorzka czekolada zawierająca co najmniej 70 proc. kakao.
• Zdrowsze napoje – soki mają być 100-procentowe, bez dodatku cukru, soli i substancji słodzących.
• Mniej smażenia – dania smażone będą mogły pojawiać się maksymalnie dwa razy w tygodniu.
• Roślinny obiad – co najmniej raz w tygodniu dzieci mają dostać pełnowartościowy posiłek bez mięsa i ryb.
• Mniej gotowców – stołówki nie będą mogły korzystać m.in. z zup w proszku, gotowych mieszanek przypraw z glutaminianem sodu czy sztucznych zagęszczaczy.
• Mniej cukru w napojach – kompoty, herbaty i inne napoje przygotowywane w szkołach będą objęte limitem dodawanego cukru.
• Więcej warzyw i owoców – świeże warzywa lub owoce mają być elementem każdego posiłku, z przewagą warzyw.
• Przy obiedzie zawierającym mięso lub rybę szkoła ma zapewnić roślinną alternatywę dla osób, które nie spożywają produktów odzwierzęcych.

Dodatkowo jadłospisy będą planowane i oceniane w 10-dniowych okresach, tak aby lepiej odpowiadały potrzebom żywieniowym dzieci.

Godziny wychowawcze także o bezpieczeństwie

Od września w klasach IV–VIII co najmniej jedna godzina wychowawcza w miesiącu ma być przeznaczona na rozwijanie umiejętności bezpiecznego zachowania w sytuacjach zagrożenia. Chodzi o praktyczne przygotowanie uczniów do reagowania w sytuacjach kryzysowych, a nie tylko przekazywanie wiedzy teoretycznej.

Jednym z nowych elementów reformy ma być tydzień projektowy

W roku szkolnym 2026/2027 jego organizacja będzie fakultatywna. W kolejnych latach rozwiązanie będzie stopniowo stawało się obowiązkowe. Uczniowie mają w tym czasie pracować nad konkretnymi projektami, łącząc wiedzę z różnych dziedzin. Ważne będą również współpraca, komunikacja, samodzielność i prezentowanie efektów swojej pracy.

To właśnie tego typu zajęcia mają być jednym z elementów odejścia od modelu szkoły skupionej przede wszystkim na zapamiętywaniu informacji.

Edukacja zdrowotna pozostaje w szkołach

Od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem.

W szkołach podstawowych będzie prowadzona po jednej godzinie tygodniowo w klasach IV–VIII. W szkołach ponadpodstawowych będzie realizowana po jednej godzinie tygodniowo w dwóch wybranych klasach.

Program obejmie m.in.:

• zdrowie fizyczne i psychiczne,
• aktywność fizyczną i odżywianie,
• higienę, w tym higienę jamy ustnej,
• pierwszą pomoc,
• zdrowie społeczne i relacje z innymi,
• bezpieczeństwo w internecie i profilaktykę uzależnień,
• rozpoznawanie przemocy i stawianie granic,
• zdrowe nawadnianie,
• dojrzewanie,
• rozpoznawanie dezinformacji i zagrożeń cyfrowych, takich jak phishing, deepfake czy kradzież tożsamości.

Treści dotyczące zdrowia seksualnego będą realizowane jako osobne, nieobowiązkowe zajęcia. Rodzic ucznia niepełnoletniego będzie mógł pisemnie zrezygnować z udziału dziecka. Taką samą rezygnację może złożyć uczeń pełnoletni.

W szkole podstawowej zajęcia te będą obejmowały 1 godzinę w roku w klasach IV–VI oraz 2 godziny w roku w klasach VII–VIII.

Zmiany dotyczą także podejścia do prac domowych

MEN chce większego znaczenia informacji zwrotnej i oceny wspierającej rozwój ucznia, a nie wyłącznie wystawiania stopni.

Nowe pracownie to kolejny element zmian w szkołach

Rządowy program „Pracownie Kompas Jutra” przewiduje 200 mln zł z budżetu państwa na wyposażenie i doposażenie pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych w szkołach podstawowych w latach 2026–2029.

Program ma przygotować szkoły do zmian w podstawie programowej. Od września 2026 roku w klasach IV–VI będą stopniowo wprowadzane nowe zajęcia z przyrody oraz zajęcia praktyczno-techniczne, które mają opierać się m.in. na eksperymentach, obserwacjach, doświadczeniach i nauce poprzez praktykę. 

Zmiany zaplanowane na wrzesień 2026 roku to kolejny etap Reformy26 „Kompas Jutra”. W szkołach ma być mniej nauki na pamięć, a więcej praktycznych zajęć, projektów i rozwijania umiejętności.

To jednak dopiero początek. Kolejne elementy reformy będą wprowadzane w następnych latach, dlatego na ocenę jej efektów trzeba będzie jeszcze poczekać.

Red. Info Iława.