Rozwój biogazu i biometanu coraz wyraźniej staje się tematem łączącym różne środowiska. Pokazało to ostatnie głosowanie w Sejmie nad zmianą ustawy o odnawialnych źródłach energii. Za ustawą, która przewiduje m.in. nowy system wsparcia dla większych instalacji produkujących biometan, zagłosowało 380 posłów, 2 było przeciw, a 53 wstrzymało się od głosu.

W takim szerszym kontekście warto patrzeć również na przygotowywany projekt zakładu produkcji biometanu w Grabowie w gminie Lubawa.

Biometan łączy bowiem kilka obszarów ważnych zarówno dla kraju, jak i dla lokalnych społeczności: rolnictwo, energetykę, bezpieczeństwo dostaw gazu, rozwój przedsiębiorczości oraz zagospodarowanie lokalnych surowców i produktów ubocznych.

Prace parlamentarne nad ustawą mają jasno określoną chronologię. Rządowy projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii wpłynął do Sejmu 15 lipca 2026 r. Pierwsze czytanie odbyło się 29 lipca 2026 r. Po pracach komisji drugie czytanie przeprowadzono 3 września 2026 r.

8 września 2026 r. ustawa została przekazana Prezydentowi RP oraz Marszałkowi Senatu. W Senacie otrzymała numer druku 827. Według stanu na 16 września 2026 r. Senat nie przeprowadził jeszcze końcowego głosowania nad ustawą; termin jej rozpatrzenia przez Senat upływa 8 października.

Szeroki wynik głosowania w Sejmie pokazuje, że rozwój biogazu i biometanu może uzyskiwać poparcie parlamentarzystów reprezentujących różne środowiska polityczne. Nie oznacza to automatycznej akceptacji dla każdej konkretnej lokalizacji, ale wskazuje na szerokie zainteresowanie rozwojem krajowej produkcji odnawialnego gazu.

Biometan jest gazem powstającym po oczyszczeniu biogazu. Może osiągać parametry pozwalające wykorzystywać go podobnie jak gaz ziemny – w sieci gazowej, przemyśle, energetyce czy transporcie.

Jego szczególną cechą jest możliwość produkowania go w Polsce i z surowców dostępnych lokalnie. Rządowy projekt ustawy przewiduje utworzenie aukcyjnego systemu wsparcia dla instalacji produkujących biometan o mocy większej niż 1 MW. Projekt obejmuje także rozwiązania ułatwiające rozwój biogazu oraz infrastruktury pozwalającej dostarczać biogaz lub biometan bezpośrednio od producenta do odbiorcy. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego. Każdy metr sześcienny gazu wyprodukowany lokalnie może zastąpić część paliwa, które w innym przypadku musiałoby zostać pozyskane z zewnętrznych źródeł.

Jednocześnie pieniądze związane z produkcją energii mogą w większym stopniu pozostawać w krajowej i lokalnej gospodarce – u rolników, pracowników, przedsiębiorców świadczących usługi oraz w budżetach samorządów.

Gmina Lubawa ma silny charakter rolniczy. Dlatego przygotowywana inwestycja w Grabowie jest bezpośrednio związana z lokalnym zapleczem rolniczym i rolno-spożywczym.

Aktualna koncepcja technologiczna przewiduje wykorzystanie m.in. obornika bydlęcego, kurzego, trzody chlewnej i indyczego, gnojowicy, zielonki traw, kiszonki z kukurydzy, serwatki oraz wywaru gorzelniczego. Przygotowano już koncepcję zagospodarowania terenu. Przewidziano w niej m.in. zbiorniki fermentacyjne, magazyny substratów i pofermentu, instalację oczyszczania biogazu do biometanu, odzysk bioCO₂, stację gazową, układ pomiarowy oraz infrastrukturę techniczną.

Biometan jest interesującym przykładem technologii, która może połączyć interesy kilku różnych sektorów.

Dla gospodarstw rolnych może oznaczać możliwość współpracy przy dostawach określonych substratów. Po procesie fermentacji pozostaje poferment, który – po spełnieniu odpowiednich wymagań – może być wykorzystywany w gospodarce nawozowej. Dla lokalnych przedsiębiorców działalność nowego zakładu oznacza potencjalne zapotrzebowanie na transport, roboty budowlane, serwis, utrzymanie ruchu, usługi techniczne i logistyczne.

Przygotowanie inwestycji zawsze wiąże się z pytaniami. W przypadku biometanowni dotyczą one przede wszystkim transportu, źródeł substratów, sposobu ich magazynowania, zapachów, pofermentu, bezpieczeństwa instalacji i wpływu na najbliższe otoczenie.

Takie pytania są naturalne i powinny być przedmiotem rzeczowej rozmowy.

Nie oznacza to jednak, że dyskusja musi prowadzić do podziału mieszkańców na dwa przeciwstawne obozy. Rolnik może patrzeć na inwestycję z punktu widzenia możliwości współpracy. Mieszkaniec Grabowa może być zainteresowany przede wszystkim transportem i wpływem zakładu na otoczenie. Przedsiębiorca może pytać o lokalne zlecenia i energię. Samorząd musi natomiast uwzględniać kwestie przestrzenne, środowiskowe, społeczne i ekonomiczne.

Te perspektywy nie muszą się wzajemnie wykluczać.

Podobnie jak w parlamencie, gdzie za ustawą dotyczącą rozwoju biometanu opowiedziała się bardzo szeroka większość posłów, również lokalnie punktem wspólnym może być potrzeba oparcia decyzji na konkretnych danych, dokumentacji i rozwiązaniach technicznych.

Przed projektem pozostają dalsze etapy przygotowania, w tym procedury planistyczne, środowiskowe, kolejne uzgodnienia, opracowanie szczegółowej dokumentacji i uzyskanie wymaganych decyzji administracyjnych.

To właśnie na tych etapach powinny być szczegółowo analizowane zagadnienia dotyczące m.in. transportu, oddziaływania na środowisko i rozwiązań ograniczających potencjalne uciążliwości.

Pokazuje jednak, że rozwój biogazu i biometanu może być postrzegany jako temat wykraczający poza bieżące podziały.

Produkcja krajowego gazu, bezpieczeństwo energetyczne, przyszłość gospodarstw rolnych, rozwój lokalnej przedsiębiorczości i tworzenie nowych źródeł dochodów dla regionów są zagadnieniami, wokół których można prowadzić wspólną rozmowę.

Nie o tym, kto jest „za”, a kto „przeciw”, lecz o tym, jak powinien wyglądać dobrze przygotowany projekt, jakie warunki musi spełnić, jakie może przynieść korzyści i jak ograniczyć jego wpływ na otoczenie.

Bo właśnie w ten sposób biogaz i biometan mogą łączyć – rolnictwo z energetyką, lokalny biznes z nowymi technologiami, a potrzeby gminy z szerszym interesem energetycznym Polski.

Artykuł zlecony.