Inwestycja wpisana w rolniczy charakter gminy

Gospodarka wiejskiej gminy Lubawa od lat opiera się przede wszystkim na rolnictwie, któremu towarzyszą rozwinięty przemysł meblarski, lekki, tekstylny i produkcyjny. Produkcja roślinna i hodowla zwierząt są więc nie tylko elementem krajobrazu, lecz także jednym z głównych fundamentów miejscowej gospodarki.

Właśnie dlatego Grabowo jest naturalnym miejscem do rozważenia inwestycji wykorzystującej obornik, gnojowicę, pozostałości z produkcji rolnej i przetwórstwa spożywczego. Zgodnie z aktualną koncepcją technologiczną zakład ma przyjmować m.in. obornik bydlęcy, kurzy, indyczy i pochodzący z hodowli trzody chlewnej, gnojowicę, serwatkę, wywar gorzelniczy, zielonkę traw oraz kiszonkę z kukurydzy. Łączny planowany strumień substratów wynosi około 275,6 tys. ton rocznie.

Zainteresowanie rolników możliwością współpracy przy projekcie jest zrozumiałe. Biometanownia może zapewnić stabilny odbiór określonych substratów, a jednocześnie umożliwić wykorzystanie pofermentu, czyli produktu procesu fermentacji, w gospodarce nawozowej. Dla rolników oznacza to szansę na dodatkowe przychody, ograniczenie części kosztów nawożenia i uporządkowanie zagospodarowania produktów ubocznych powstających w gospodarstwach.

Lokalny gaz dla gminy i kraju

Biometan powstaje przez oczyszczenie biogazu do parametrów zbliżonych do gazu ziemnego. Może zostać wprowadzony do sieci gazowej, wykorzystany w transporcie albo służyć jako źródło energii dla przemysłu. Jego podstawową zaletą jest to, że powstaje lokalnie, z surowców dostępnych w Polsce, a jego produkcja nie zależy od pogody w takim stopniu jak produkcja energii z części innych źródeł odnawialnych.

Aktualne obliczenia technologiczne dla projektu w Grabowie przewidują średnią produkcję około 1 139 Nm³ biometanu na godzinę, przy zakładanym stężeniu metanu na poziomie 98 proc. Rocznie instalacja mogłaby wytwarzać około 9,68 mln Nm³ biometanu. Koncepcja zakłada także możliwość produkcji bioLNG oraz odzyskiwania biogenicznego dwutlenku węgla.

Dla inwestycji zostały wydane warunki przyłączenia do sieci gazowej. Polska Spółka Gazownictwa określiła docelową możliwość odbioru biometanu na poziomie do 1 100 Nm³ na godzinę i do 3 071 000 Nm³ miesięcznie. 

Z punktu widzenia Polski rozwój biometanu jest nie tylko szansą gospodarczą, ale również elementem żywotnego interesu państwa. Gaz produkowany z krajowych surowców może ograniczać zależność od importowanych paliw, zwiększać odporność gospodarki na kryzysy i wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazuje, że potencjał polskiego biogazu rolniczego przekracza 8 mld m³ rocznie.

Państwo uruchamia również mechanizmy wspierające rozwój biometanu. Program Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, realizowany w latach 2025–2035, dysponuje budżetem do 800 mln zł i ma służyć budowie nowych instalacji oraz zwiększaniu bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Polska dopiero otwiera rynek biometanu

Biogazownie nie są w Polsce nowością. Według Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa 28 maja 2026 roku w rejestrze znajdowało się 209 instalacji biogazu rolniczego należących do 175 podmiotów. Większość wytwarza energię elektryczną i ciepło, natomiast tylko dwie wpisane instalacje produkowały również biometan. 

Oznacza to, że technologia fermentacji jest już w kraju znana i stosowana, ale rynek biometanu znajduje się dopiero na początku rozwoju. Wprowadzone mechanizmy wsparcia, rosnące potrzeby energetyczne gospodarki oraz konieczność zagospodarowywania pozostałości rolniczych sprawiają, że kolejne projekty są przygotowywane i mogą w najbliższych latach przechodzić do realizacji. 

W tej zmianie gmina Lubawa może uczestniczyć od początku, wykorzystując swój rolniczy potencjał, rozwiniętą przedsiębiorczość i doświadczenie w przyciąganiu działalności produkcyjnej.

Impuls dla lokalnej gospodarki

Planowana biometanownia nie będzie funkcjonowała w oderwaniu od lokalnej gospodarki. Już na etapie budowy potrzebne będą roboty ziemne, budowlane i instalacyjne, transport, ochrona, zakwaterowanie, wyżywienie oraz obsługa zaplecza inwestycji. Po uruchomieniu zakładu powstanie stałe zapotrzebowanie na dostawy substratów, przewóz materiałów, serwis urządzeń, utrzymanie ruchu i inne usługi.

To szansa na nowe miejsca pracy bezpośrednio w zakładzie, ale również na rozwój wielu stanowisk w jego otoczeniu. Korzyści mogą odczuć firmy transportowe, warsztaty, przedsiębiorstwa budowlane i instalacyjne, dostawcy usług technicznych, rolnicy oraz podmioty zajmujące się logistyką.

Biometanownia może również zwiększyć atrakcyjność gminy dla kolejnych inwestorów. Dostęp do stabilnego, lokalnego i niskoemisyjnego źródła energii może mieć znaczenie dla przedsiębiorstw produkcyjnych, przetwórstwa rolno-spożywczego, branży materiałowej oraz zakładów poszukujących sposobów ograniczenia kosztów energii i emisji. Możliwe wykorzystanie ciepła będzie jednak zależało od ostatecznej konfiguracji technologicznej, lokalizacji odbiorców i zawartych umów.

Wymierne korzyści finansowe

Inwestycja może generować wpływy dla rolników, mieszkańców, przedsiębiorców i budżetu gminy. Źródłami tych korzyści mają być m.in. zakup substratów, wynagrodzenia, lokalne zlecenia, podatki, ustanawianie praw do gruntów oraz usługi wykonywane zarówno podczas budowy, jak i późniejszej eksploatacji.

Według wstępnych szacunków inwestora łączne przepływy finansowe generowane na terenie gminy w okresie budowy, rozruchu i eksploatacji w latach 2028–2054 mogłyby wynieść około 400,8 mln zł. W przedstawionym modelu 79 proc. dochodów miałoby trafiać bezpośrednio do mieszkańców gminy, przede wszystkim rolników i lokalnych przedsiębiorców.

Dla samorządu istotne będą stałe wpływy związane z funkcjonowaniem nowego zakładu, w tym podatek od nieruchomości oraz pośrednie korzyści wynikające ze wzrostu zatrudnienia i aktywności gospodarczej. Pieniądze wypłacane rolnikom, pracownikom i miejscowym firmom w dużej części pozostają w lokalnym obiegu – są wydawane w sklepach, usługach i innych przedsiębiorstwach działających na terenie gminy.

Projekt dopiero się rozpoczyna

Planowana inwestycja nie jest jeszcze na etapie budowy. Konieczne jest dokończenie procedur planistycznych, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przygotowanie dalszej dokumentacji oraz zdobycie wymaganych pozwoleń.

Dla działek przeznaczonych pod biometanownię w Grabowie zostały złożone wnioski o ich uwzględnienie w planie ogólnym gminy w strefie umożliwiającej realizację inwestycji odnawialnego źródła energii.

Na tym etapie nie ma jeszcze ostatecznego terminu rozpoczęcia budowy. Realizacja będzie możliwa po uzyskaniu wymaganych decyzji, w tym pozwolenia na budowę.

Wczesny etap projektu jest właściwym momentem na rozmowę. Inwestor deklaruje gotowość do przedstawienia mieszkańcom założeń technologicznych, planowanej organizacji transportu, sposobu przyjmowania i magazynowania substratów, rozwiązań ograniczających uciążliwości oraz zasad zagospodarowania pofermentu.

Dialog ma również służyć ustaleniu inwestycji uzupełniającej. Jej ostateczny zakres nie został dotychczas przesądzony. Powinien zostać wypracowany wspólnie, z uwzględnieniem potrzeb mieszkańców i możliwości związanych z realizacją projektu.

Trud podejmowany dziś z myślą o przyszłych pokoleniach

Każda duża inwestycja wymaga czasu, pracy, odpowiedzialności i odwagi w podejmowaniu decyzji. Wymaga również rzetelnego wyjaśniania wątpliwości i uczciwej rozmowy o korzyściach, warunkach oraz potencjalnych oddziaływaniach.

Gmina Lubawa rozwijała się dzięki pokoleniom mieszkańców, którzy podejmowali trud rozbudowy gospodarstw, przedsiębiorstw, dróg i infrastruktury. Dzisiaj podobnej odpowiedzialności wymaga transformacja energetyczna. Nie można oczekiwać bezpieczeństwa i dobrobytu w przyszłości bez wysiłku ponoszonego obecnie.

Biometanownia w Grabowie może stać się pokoleniową szansą: dla rolników szukających stabilnych kierunków rozwoju, dla młodych ludzi potrzebujących miejsc pracy, dla przedsiębiorców oczekujących nowych zleceń, dla gminy potrzebującej stałych dochodów oraz dla kraju, który musi rozwijać własne źródła energii.

To szansa, ale jeszcze nie przesądzony rezultat. O powodzeniu projektu zdecydują jakość przygotowania, spełnienie wymagań środowiskowych i technicznych, współpraca z samorządem oraz otwarty dialog z mieszkańcami. Właśnie dlatego rozmowa powinna rozpocząć się już teraz — zanim zapadną ostateczne rozstrzygnięcia i wtedy, gdy możliwe jest jeszcze wspólne kształtowanie inwestycji.

Artykuł zlecony.